VOEDINGSADVIEZEN
Voedsel is de brandstof die onze 'motor' draaiende houdt. Het geeft energie, levert bouwstoffen, zorgt dat we optimaal functioneren en bevordert herstel. Maar eten is ook plezierig en vormt een belangrijk onderdeel van ons sociale leven. Terwijl in grote gebieden op de wereld mensen met moeite wat eten kunnen bemachtigen om in leven te blijven, zitten wij met een tegenovergesteld probleem. In de welvarende landen is er mede door het aanbod een ongekende luxe ontstaan, waaraan we maar al te snel gewend zijn geraakt. Onze eetgewoonten zijn meer een 'sociaal culinair gebeuren' geworden in plaats van wat het zou moeten zijn: een uitgebalanceerde voeding voor een gezonde levenswijze. Een gezonde trek, de natuurlijke stimulans om te eten, is verdrongen door gewoontes. De voeding die we dagelijks tot ons nemen veroorzaakt een aantal ernstige ziekten, waarvan hart- en vaatziekten, overgewicht, verschillende soorten kanker en spijsverteringsstoornissen de koplopers zijn. Ze worden niet voor niets 'welvaartsziekten' genoemd.
De slechte westerse eetgewoonten hangen nauw samen met de voortgang van onze productie- en consumptiemaatschappij. Tijdens de vorige eeuwwisseling heeft een grotere welvaart geleid tot het eten van fabrieksmatig vervaardigd voedsel (dat toen als 'luxe' werd beschouwd), met hoge percentages vetten en suiker. In dezelfde tijd was een dalende lijn te zien in het gebruik van de natuurlijke voeding, die voornamelijk rechtstreeks van boeren en landbouwers werd betrokken.
Natuurlijk had ook de voedselindustrie voordelen: de producten waren schoon, betrouwbaar en vrijwel overal verkrijgbaar, maar dat leidde in latere jaren, zoals we zelf kunnen constateren, tot overdadig gevulde supermarkten.
Door de vele publicaties die ons dagelijks onder ogen komen, weten we dat ongezond eten allerlei onaangename consequenties met zich meebrengt. Een eenzijdig dieet kan nare kwalen veroorzaken, waarvan stress en zenuwaandoeningen slechts voorbeelden zijn. De kans op een allergie, speciaal voor bepaalde ingrediënten in de voeding, is niet uitgesloten en zowel geestelijke als lichamelijke klachten komen in alle vormen voor. Teveel van één soort voeding kan, zonder dat iemand dit merkt, een reactie in het lichaam oproepen die aan vergiftigingsverschijnselen doet denken, terwijl tegelijkertijd zich het verschijnsel voordoet dat men er steeds grotere behoefte aan krijgt.
Maar het grootste gevaar van verkeerde en overdadige voeding is wel overgewicht, een kwaal waaraan duizenden Nederlanders lijden. Een heel klein deel hiervan kan, door genetische overdracht, niets
aan dit overgewicht doen, maar we kunnen aannemen dat 95% van de mensen die te dik zijn, teveel of verkeerd eten. Om de voedingsgewoonte te veranderen is moed en doorzettingsvermogen nodig.
Dieetrages (bijvoorbeeld sherrykuur of bruinbrooddieet) zijn geen oplossing voor overgewicht. Ze zullen het lichaam alleen maar tekorten bezorgen, waardoor de weerstand en het stofwisselingssysteem in
gevaar komen. Wel belangrijk is het kiezen van een gevarieerde voeding van goede kwaliteit, waarbij kan worden
uitgegaan van persoonlijke speciale wensen of behoeften.
Enkele adviezen voor een gezonde voeding:
1. Vermijd geraffineerde of gezuiverde producten en vervang deze door 'volle' producten. Dit wil zeggen: geen witbrood maar bruin- of volkorenbrood, geen witte gepolijste rijst maar zilvervliesrijst.
Kook (schoongeboende) aardappelen in de schil en pel ze vlak voor gebruik. Tenminste 50% van de dagelijkse voeding moet zetmeel bevatten.
2. Gebruik minder vet. De aan het eten toegevoegde vetten dienen bij voorkeur een grote hoeveelheid onverzadigde vetzuren te bevatten en rijk te zijn aan linolzuur. Vette vleessoorten kun je beter vermijden. Als je toch vlees wilt eten, kies dan liever voor kip, kalkoen en wild. Orgaanvlees als lever en nieren bevat ook weinig vet, maar is niet geschikt voor mensen met een te hoog cholesterolgehalte in het bloed.
3. Ongeveer 12% van de dagelijkse voeding dient uit eiwitten te bestaan, bij voorkeur van vis, peulvruchten, hele granen, groenten en noten.
4. Een flinke portie (40% van de maaltijd) rauwe groenten en vruchten mag niet ontbreken. Moeten groenten en vruchten toch worden gekookt, doe dit dan volgens een methode waarbij zo weinig mogelijk van de waardevolle vitamines verloren gaan, zoals stomen, grillen of roerbakken (het snel bakken van kleine porties in een paar druppels koudgeperste
olie).
5. Beperk het gebruik van geraffineerde suiker en producten die hiervan gemaakt zijn tot een minimum.
6. Wees voorzichtig met zout, gebruik bij voorkeur niet meer dan 5 gram per dag per persoon.
7. Maak zo min mogelijk gebruik van kant-en-klaar-maaltijden en voedingsmiddelen waaraan chemicaliën zijn
toegevoegd (dit staat op de verpakking aangegeven).
8. Cafeïnehoudende dranken (koffie, thee, cola) en voedingsmiddelen (o.a. chocolade) mogen een enkele keer worden gebruikt, maar horen niet in het normale voedingspatroon thuis. Ze verstoren de natuurlijke suikerbalans van het lichaam. Door een chemische werking wordt cafeïne in het lichaam een gif dat het centrale zenuwstelsel aantast en hoge bloeddruk kan veroorzaken. Het cholesterolgehalte in het bloed zal toenemen en vitamine B en enkele waardevolle mineralen worden vernietigd. Een overmatig gebruik van cafeïne kan borst- of prostaatproblemen opleveren.
9. Beperk het gebruik van alcohol. Het geeft 'lege' energie, veroorzaakt afbraak van de B en C groep vitaminen en maakt de mineralen zink, magnesium en kalium die bij de voeding worden opgenomen, waardeloos. Teveel alcohol pleegt een aanslag op de gezondheid door de lever te beschadigen, maar kan ook gastritis, hart- en vaatziekten, nerveuze aandoeningen en impotentie veroorzaken.
10. Drink veel schoon en helder water. In sommige steden is het drinkwater niet al te best, dan is het raadzaam om bronwater te drinken.